Mùa đông đầu tiên — khi giấc mơ tan vỡ (1969–1980)
Một cuốn sách 250 trang giết chết nghiên cứu mạng nơ-ron trong 17 năm, báo cáo ALPAC và Lighthill cắt đứt tài trợ hai bên bờ Đại Tây Dương — và Frank Rosenblatt chết đuối đúng ngày sinh nhật, hai năm sau khi bị 'giết chết về mặt học thuật'.
Cuốn sách 250 trang đã giết chết một lĩnh vực
Năm 1969, Marvin Minsky và Seymour Papert xuất bản Perceptrons — chứng minh bằng toán học rằng perceptron đơn lớp của Rosenblatt không thể tính hàm XOR đơn giản (đầu ra 1 nếu chỉ một trong hai đầu vào là 1). Với người thường, đó là hạn chế nhỏ nhặt; với cộng đồng nghiên cứu, đó là bản án tử hình. Minsky và Papert có thừa nhận perceptron nhiều lớp có thể vượt qua hạn chế này, nhưng ghi chú mơ hồ rằng họ 'không nhận thấy nó có khả năng phát triển những kết quả thú vị' — một câu nói vô tình giết chết hy vọng của cả một thế hệ.
Nghiên cứu mạng nơ-ron gần như ngừng lại qua đêm. Phải mất 17 năm — đến 1986 — để Rumelhart, Hinton và Williams chỉ ra thuật toán lan truyền ngược có thể huấn luyện perceptron nhiều lớp giải XOR và mọi vấn đề khó hơn.
Trao đổi (0)
Bốn đòn đánh gục AI trong một thập kỷ
Mùa đông AI đầu tiên không đến từ một nguyên nhân, mà từ bốn cú đánh gần như liên tiếp:
- 1
1969 — Cuốn sách Perceptrons của Minsky & Papert giết chết nghiên cứu mạng nơ-ron trong 17 năm.
- 2
1966 — Báo cáo ALPAC kết luận 'không có triển vọng nào về dịch máy hữu dụng', cắt 90% tài trợ dịch máy Mỹ — lĩnh vực không hồi sinh cho tới Google Translate (2006).
- 3
1969 — Tu chính án Mansfield buộc DARPA chỉ tài trợ nghiên cứu có ứng dụng quân sự trực tiếp, chấm dứt kỷ nguyên 'tài trợ con người, không câu hỏi nào được hỏi'; DARPA cắt 50% tài trợ AI 1974-1975.
- 4
1973 — Báo cáo Lighthill kết luận tham vọng AI tổng quát là thất bại; sau cuộc tranh luận trên BBC, Hội đồng Nghiên cứu Khoa học Anh cắt tài trợ AI ở hầu hết đại học Anh.
Trao đổi (0)
Frank Rosenblatt — chết đuối đúng ngày sinh nhật, hai năm sau khi bị "giết chết về mặt học thuật"
Frank Rosenblatt và Marvin Minsky từng là bạn cùng lớp tại Trường Trung học Khoa học Bronx. Khi Perceptrons xuất bản năm 1969, Rosenblatt được cho là đã đọc nó qua một đêm, hiểu rõ người bạn cùng lớp cũ vừa kết liễu sự nghiệp mình một cách công khai và có hệ thống. Ngày 11 tháng 7 năm 1971 — đúng sinh nhật thứ 43 — ông chết đuối trong một tai nạn thuyền buồm trên vịnh Chesapeake. Bạn bè ông không bao giờ tin đó hoàn toàn là tai nạn.
Rosenblatt để lại một bài báo dở dang: kế hoạch cho perceptron đa lớp với 'tế bào ẩn' — chính xác cấu trúc mà 17 năm sau Hinton sẽ huấn luyện thành công. Năm 2024, khi Hinton nhận Nobel Vật lý cho công trình hồi sinh mạng nơ-ron, một số nhà sử học ghi chú: giải này lẽ ra phải chia sẻ với Frank Rosenblatt — nếu ông còn sống.
Nguồn: Chương 5 — Mùa đông đầu tiên (phần Frank Rosenblatt)
Trao đổi (0)
Tìm một "perceptron" của thời đại bạn
Chương này cho thấy một hạn chế thật (XOR) bị phóng đại thành bản án tử hình cho cả một hướng nghiên cứu trong 17 năm. Hãy tìm một ví dụ khác (trong AI hoặc bất kỳ lĩnh vực công nghệ nào bạn biết) nơi một hạn chế kỹ thuật ở giai đoạn đầu khiến cả ngành từ bỏ một hướng đi quá sớm — hoặc ngược lại, nơi người ta kiên trì đúng lúc. Viết 3-4 câu.
Trao đổi (0)
Câu chuyện nổi tiếng về một hệ thống dịch máy biến 'Tinh thần thì sẵn lòng, nhưng thân xác thì yếu đuối' (dịch Nga rồi dịch ngược) thành 'Rượu vodka thì ngon, nhưng thịt thì thối' gần như chắc chắn là huyền thoại — không có bằng chứng tài liệu nào cho thấy nó thực sự xảy ra với một hệ thống thực. Ngay cả trong một cuốn sách nghiêm túc về lịch sử AI, không phải giai thoại nào nghe hay cũng là sự thật đã kiểm chứng — một lời nhắc hữu ích khi đọc bất kỳ câu chuyện AI lan truyền nào.
Trao đổi (0)
Đăng nhập ở góc trên để lưu tiến độ đọc.